Nowe zasady dla obywateli Ukrainy w Polsce. Wygaszanie specustawy dotyczącej legalizacji pobytu i pracy
Ustawa o pomocy Ukrainie
Rok 2026 przynosi zmiany w przepisach dla cudzoziemców w Polsce. Dotychczasowa specustawa dla obywateli Ukrainy z 2022 r. wchodzi w fazę przejściową i zostaje zharmonizowana z zasadami dla wszystkich cudzoziemców. Ustawa przewiduje ochronę czasową, dostęp do edukacji, świadczeń socjalnych oraz uproszczone procedury legalnego zatrudnienia, co pozwala osobom przebywającym w Polsce korzystać z podstawowych praw.
Zmiany ochrony czasowej 2026
Ochrona czasowa zostaje przedłużona do 4 marca 2027 r. Osoby przyjeżdżające po 5 marca 2026 r. muszą w ciągu 30 dni uzyskać numer PESEL UKR, a te, które wcześniej go otrzymały na podstawie oświadczenia, potwierdzić tożsamość do 31 sierpnia 2026 r. Brak weryfikacji skutkuje utratą ochrony i może wpłynąć na legalność pobytu oraz możliwość pracy.
Wsparcie w szkołach, zajęcia z języka polskiego i oddziały przygotowawcze będą dostępne do końca roku szkolnego 2025/2026, a specjalne uprawnienia w ośrodkach zakwaterowania wygaszane do 30 czerwca 2026 r.
Uproszczone zatrudnienie Ukraińców
Osoby z Ukrainy nadal mogą korzystać z uproszczonych zasad zatrudnienia i prowadzenia działalności gospodarczej. Ochronę czasową można przekształcić w kartę pobytu na działalność gospodarczą, pracowniczą lub rodzinną. Status pobytu potwierdza się aplikacją mObywatel lub platformą Diia.pl.
Świadczenia socjalne i dostęp do opieki zdrowotnej będą bliższe zasadom obowiązującym obywateli Polski, z wyjątkami dla dzieci, kobiet w ciąży, ofiar przemocy, rannych żołnierzy i nagłych przypadków medycznych.
Leader-Team – pomoc w kartach
Eksperci Leader-Team pomagają w analizie sytuacji pobytowej oraz w przygotowaniu wniosków o pobyt tymczasowy, kartę pobytu dla obywateli Ukrainy lub kartę CUKR. Zajmują się przekształceniem statusu ochrony czasowej w kartę pobytu na 3 lata lub inną formę legalnego pobytu oraz obsługą kontaktów z urzędami. Osoby pracujące, studiujące lub prowadzące własną działalność mogą w pełni korzystać z prawa do pracy i pomocy socjalnej.
FAQ:
- Jak obywatele Ukrainy mogą uzyskać ochronę czasową w Polsce po 4 marca 2026 r.?
Obywatele Ukrainy przyjeżdżający po tej dacie muszą w ciągu 30 dni od wjazdu uzyskać numer PESEL UKR. Osoby, które wcześniej otrzymały go na podstawie oświadczenia, muszą potwierdzić tożsamość w urzędzie gminy do 31 sierpnia 2026 r. Brak weryfikacji skutkuje utratą ochrony, co wpływa na legalność pobytu i możliwość pracy. - Czy cudzoziemcy nadal mogą pracować na uproszczonych zasadach?
Tak, osoby z Ukrainy mogą korzystać z uproszczonych procedur zatrudnienia i prowadzenia działalności gospodarczej. Ochronę czasową można przekształcić w kartę pobytu na działalność gospodarczą, pracowniczą lub rodzinną. Legalność pracy potwierdza się także elektronicznie, np. przez aplikację mObywatel lub platformę Diia.pl. - Na czym polega wsparcie Leader-Team w sprawach pobytowych?
Specjaliści Leader-Team pomagają w przygotowaniu wniosków o pobyt tymczasowy, kartę pobytu dla obywateli Ukrainy lub kartę CUKR. Zajmują się przekształceniem ochrony czasowej w kartę pobytu na 3 lata lub inną formę legalnego pobytu. Obsługują również kontakty z urzędami i interpretują nowe przepisy. - Od czego zależy dostęp do świadczeń socjalnych i opieki zdrowotnej?
Prawo do świadczeń i opieki zdrowotnej zależy od statusu pobytowego i ubezpieczenia. Zasady będą zbliżone do obowiązujących obywateli Polski, z wyjątkami dla dzieci, kobiet w ciąży, ofiar przemocy, rannych żołnierzy i nagłych przypadków medycznych. Osoby nieubezpieczone mogą mieć ograniczony dostęp do bezpłatnej opieki.